Khảo sát qua một weblog bạn

By Hoà Thôn



       Khảo sát qua một weblog bạn


 
  

       1.Phần chung :


-  Giới thiệu mục đích và tính năng của weblogs
-  Thủ tục và thao tác đăng ký thành viên (những thông số thiết đặt) .
-  Lựa chon thiết kế giao diện cho weblog (theme)
-  Tuỳ biến theme cho weblog
 

-  Những vấn đề thường gặp
-  Từ vựng thuật ngữ chuyên dụng
 

 

       2. Truy nhập:

-  Truy cập trang chủ weblog ở dạng công cộng 
-  Truy cập trang chủ với tư cách chủ tài khoản weblog
-  Và đọc thông báo chung về :
           * Hoạt động của Admin (thời sự nóng nếu có)
           * Về tin nhắn của thành viên (có/không)
           * Tin về Comment (có/ không)
           * Về các entry mới post của Contacts
           * Về thông tin của nhà điều hành hệ thống weblogs
              (có/không)

-     Truy cập trang chủ
-     Mở các tiêu đề đã post khi dùng danh sách tags
-     Mở tiêu đề đã post liền trước và liền sau 
-     Mở tiêu đề đã post theo Mục Lục chuyên đề tự tạo
-     Xử lỳ giao diện trang cho dễ đọc văn bản.
-     Xử lý nhạc nền  (mở/tắt) tại trang chủ.
-     Mở một Album ảnh (ảnh đơn phóng to thu nhỏ hoặc trình diễn cả album dạng  slideshow như phim đèn chiếu)
-     Mở và play một entry video
-     Mở và play một list hoặc một bản nhạc
-     Xem thống kê số người thăm weblog (homepage hoặc các Entry)
-     Xem thống kê (theo thời gian) một danh sách cụ thể đã đến thăm homepage
-     Xem thống kê (theo thời gian) một danh sách cụ thể đã đọc các entry

-  Những vấn đề thường gặp
-  Từ vựng thuật ngữ chuyên dụng

  

       3. Thực hành post:


-  Soạn thảo văn bản sử dụng công cụ của weblog
-  Copy- paste nội dung văn bản từ chương trình Word
-  Copy- paste nội dung từ trang web hoặc từ email
-  Vấn đề copy chèn ảnh định vị ảnh trong khung thảo văn bản (các dạng ảnh có thể chấp nhận)
-  Cài link trong văn bản.
-  Chỉ định chế độ truy cập một entry cho đối tượng (chọn)
-  Lập Albums và upload  ảnh tĩnh
-  Upload  phim (video) từ PC hoặc từ website
-  Lập List nhạc và post nhạc (những dạng âm thanh có thể chấp nhận)
-  Những chức năng cho phép sử dụng code HTML Java/scrpit có giới hạn)
-  Lập lists Links trên trang chủ
 

-  Những vấn đề thường gặp
-  Từ vựng thuật ngữ chuyên dụng
 


       4. Quan hệ giao lưu trao đổi nội bộ cộng đồng:

-  Thiết đặt tự động báo tin khi có một contact post một entry mới gửi về hộp email của thành viên
-  Gửi thông báo nhắn tin cho bạn trong contact hoặc chọn cụ thể trong cộng đồng.
-  Thông tin báo có tin nhắn.
- Chia sẻ một tài liệu bằng đường email
 

-  Những vấn đề thường gặp
-  Từ vựng thuật ngữ chuyên dụng
 


       5. Về quan hệ giao lưu trao đổi


-  Lập một Contacts (như Nhóm trong cộng đồng )
-  Lập các Nhóm (Group) chuyên đề trực thuộc weblog
-  Gửi tự động tóm lược một entry đến Contacts ngay sau khi post.
-  Gửi và nhận (xử lý) comment (reply) ngay dưới một entry đã post (chỉ với thành viên đã truy nhập tài khoản cộng đồng ).
-  Gửi một entry chia sẻ (share) cho bất kỳ  địa chỉ email (hoặc weblog) .
-  Để weblog sẵn sàng xuất hiện trong các động cơ Tìm kiếm ?
-  Để sử dụng những công cụ (tools) cho weblog đã phát hành miễn phí trên mạng (embed) ?
-  Để nhập khẩu tài liệu từ weblogs khác vào weblog?
 

-  Những vấn đề thường gặp
-  Từ vựng thuật ngữ chuyên dụng
 


     6. Cập nhật ý kiến xây dựng của cộng đồng

-  Lịch (calendar) sự kiện và hồi đáp
-  Nội dung đang ưu tiên
-  Cập nhật những vấn đề thường gặp
 (add)

     7. Help ( Trợ giúp)

- Đặc tính chức năng
- Hệ thống những câu hỏi và giải đáp thường gặp (QAs)
- Thông tin phản hồi của Users (người dùng)



----------------------------------------------------------------------



Một số links tới trang đối chiếu minh họa cho bài viết lấy từ một blog "Quê Hoà":

1- Minh họa về copy từ Word giữ  nguyên cả nền trang:

       http://doanket.multiply.com/journal/item/264 


2- Copy từ webpage giữ  nguyên định dạng gốc :

        http://doanket.multiply.com/journal/item/270

3- Copy từ email giữ nguyên đinh dạng bao gồm cả nền trang nghệ thuật : 
     

    http://doanket.multiply.com/journal/item/507

         http://doanket.multiply.com/journal/item/506

         http://doanket.multiply.com/journal/item/513

         http://doanket.multiply.com/journal/item/514





 




 

More...

Cảm nhận sau 4 lần tập chép

By Hoà Thôn

 

     

Chào bạn đến thăm blog này.

      Chắc bạn biết tôi đang tập chép văn bản. Qua bài tập 1 đến 2 3 rồi 4 tôi vẫn không điều khiển được diện mạo của bài chép giống như nguyên gốc. ( bị lộn xộn rất khó đọc)

      - Vnweblogs không tương thích với Word XP ?

      Word là phần mềm phổ thông và có chất lượng tuyệt hảo . Vậy mà rất tiếc copy-paste từ Word vào blog không giữ được định dạng gốc.

      - Copy-paste từ web vào cũng thấy tình trạng tương tự.

      - Trường hợp xóa các định dạng từ Word trước khi copy-paste thì gặp khó khăn là nhiều nút định dạng trong khung soạn thảo không có tác dụng thường nút Font size và Font Family bị chết. Nút căn lề giữa (tâm) tuy có chuyển chìm nổi nhưng không có hiệu lực.

*

      Việc đầu tư công sức cho Blog Việt Nam nói chung là còn trong giai đoạn ban đầu chắc còn tốn rất nhiều công sức nữa mới đạt mức quốc tế. Tôi lại nghĩ : Weblog Việt Nam muốn phát triển vững vàng thì nó phải có nguồn nuôi trước khi nó tự nuôi được nó. Các nhà tạo web cần có tài trợ từ nhà nước hoặc các công ty mạnh thường quân có định hướng ...

More...

Tập chép bài 4

By Hoà Thôn

 



 

Xem sử và ngẫm ngợi


 
        Giặc đến nhà cướp bóc giết hai dân mình gây tội ác gieo căm hận trong lòng ta. Khi ta chống lại chúng chết nhiều quá thây nằm ngổn ngang trước mặt. Ngoài kia pháo nổ mừng thắng trận đèn hoa thắp sáng từng nhà soi tỏ những khuôn mặt người người hoan hỷ và không quên soi cả thây giặc nằm bất động ngoài vườn . Nhìn những khuôn mặt kẻ thù còn máu đọng ta chạnh lòng: Chúng là con cái những nhà ai mà lòng tham đức tàn đã dẫn chúng đến phơi xác nơi này ? Niềm vui tưng bừng đang tràn ngập nơi nơi nhưng không phủ kín được một điều trắc ẩn : Giá như đường gươm của ta chỉ vô hiệu hoá bàn tay tham tàn của chúng thì có hơn chăng?  Thanh gươm dựng ở góc nhà bỗng loé sáng và cất tiếng phân trần :

  - Thưa ngài. Việc đó là ở chí nhân chứ không phải ở tôi.

   - Gươm cứ việc nghỉ yên khi cần ta sẽ lại bầu bạn.

 

 *

 

    Nhớ khi xưa giặc Nguyên Mông tung vó ngựa nhiều phương nhưng khi đến nước ta thì bị cụ Trần Hưng Đạo đánh cho tơi bời. Trên đường tháo lui tướng giặc Thoát Hoan phải chui ống đồng mà chạy. Quân ta truy sát biết rõ trong ống đồng kia là tướng giặc chỉ mươi bước nữa thôi là tóm được cả. Nhưng không! Chỉ cần truy sát! Dềnh dàng dềnh dàng quân ta hò vang như khúc nhạc tống biệt. Giặc thoát về Tàu trăm năm sau vẫn chưa hết hãi hùng. Hãi sức mạnh quân ta nằm ở chí căm thù nhưng còn nằm sâu trong đức cứu sinh tha mạng.

        Từ Blog Khải Hoàn

 

  

 

More...

Mái chùa che chở hồn dân tộc…

By Hoà Thôn

  

Mái chùa che chở hồn dân tộc…

Đêm qua sân trước một cành mai 

 

TS Trần Kiêm Đòan

  

Sáng nay thứ Sáu 13-10-2006 chị Thái Kim Lan từ Đức báo tin thầy Thích Mãn Giác vừa viên tịch tại Los Angeles tiểu bang California Mỹ.

Tôi ở cách Thầy – Chùa Việt Nam – có một giờ bay hay 6 giờ lái xe mà biết tin còn chậm hơn người ở bên kia bờ Đại Tây Dương. Cũng thế trong trận bão Xiangsane vừa qua tôi ở Mỹ mà đóng vai người thông tin diễn tiến trận thiên tai cho thân nhân và bạn bè ở Sài Gòn. Có lẽ khoảng cách thế giới trong thời đại mới này phải đo bằng chiều sâu của tấm lòng hơn là chiều rộng của không gian và chiều dài của thời gian mới chính xác chăng?

Không gian và thời gian tâm lý không phải là một phép lạ biến đổi hoàn cảnh nhưng nó giúp cho những con người “có duyên” gặp lại nhau trong từng khoảng cách dài bằng nửa đời người mà tưởng chừng như mới hôm qua. Sự gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu mang dấu ấn tâm linh có khi cách nhau hàng chục thế kỷ mà vẫn gần nhau trong gang tấc hay có khi gặp nhau một cách tình cờ giữa cuộc đời vắng lặng.  Có hai thiền sư Mãn Giác.  Một thiền sư Mãn Giác đời Lý (1052-1096) và một thiền sư Mãn Giác đời nay (1927-2006) đã gặp nhau trong thi ca: “Mái chùa che chở hồn dân tộc…” hay “Đêm qua sân trước một cành mai…” cách nhau đến cả nghìn năm mà vẫn cùng nhìn thấy cái thường hằng rỗng lặng và hư ảo của cành mai sân trước hiên chùa. Một cách vô hình chung tôi vẫn thường nghĩ đến những vần thơ Huyền Không (thi bút hiệu của thầy Thích Mãn Giác đời nay) một cách nhẹ nhàng và sương khói như thế.

Năm 1967 lần đầu tôi được gặp thầy Mãn Giác trong lớp triết học Đông phương ở Mô-Ranh trường đại học Văn khoa Huế thời ấy. Ngày đó Thầy là một giáo sư thỉnh giảng còn quá trẻ mới tốt nghiệp ở Nhật Bản về. Trong chiếc áo tu sĩ màu nâu Thầy có một dáng dấp rất tươi mát và thanh thoát. Nhất là nụ cười lúc nào cũng mở rộng. Thầy cười không chỉ bằng miệng mà bằng cả đôi mắt và dáng vẻ nhẹ nhàng phóng khoáng. Thầy giảng về triết học Ấn Độ Trung Hoa Nhật Bản Việt Nam và nhấn mạnh về sự tương quan của các nguồn triết học Đông phương trong bối cảnh triết học Phật giáo. Với kiến thức phong phú của một nhà nghiên cứu một nhà Phật học và khả năng đa dạng về ngoại ngữ như Hán Phạn Pháp Anh Nhật… Thầy Mãn Giác thường biến những buổi học thành những buổi thuyết trình chuyên đề của một học giả có thẩm quyền chuyên biệt làm cho sinh viên thích thú và kính trọng.

Năm 1976 tôi gặp lại Thầy tại chùa Xá Lợi ở Sài Gòn trong ngày Phật Đản khi Thầy đang tiếp phái đoàn Phật tử Huế do Mặt trận Tổ quốc Bình Trị Thiên gởi vào. Thầy có vẻ nghiêm nghị và đăm chiêu hơn qua giọng nói và thái độ dè dặt cẩn trọng hiện lên rất rõ trong hàng chư tăng ni hiện diện trước tiền đình chùa Xá Lợi.

Và một buổi tối ngày 27 tháng 12 năm 2003 tôi gặp Thầy lần cuối cùng tại chùa Kim Quang Sacramento. Về mặt thể lực Thầy có vẻ yếu đi phải có người theo bên cạnh. Thế nhưng Thầy cững đã bay từ miến Nam California lên miền Bắc để tham dự nhân dịp chùa làm lễ đặt đá xây dựng lại ngôi chùa mới trên khu đất của ngôi chùa cũ đang đổ nát vì thời gian. Đêm hội ngộ vẫn với nụ cười thanh thoát của một nhà thơ Thầy đọc và ngâm thơ. Tôi không còn nhớ rõ nguyên văn bài thơ nhưng nhớ đó là một bài thơ về quê hương. Bài thơ do Thầy sáng tác nói đến nỗi xúc động giữa quê nghèo với mái tranh với liếp cửa mỏng manh không chắn nổi ngọn gió lạnh mùa Đông. Thầy vừa đọc vừa kéo dài cuối câu thơ ra như ngâm. Giọng nói trầm ấm của Thầy thuở đứng trên bục giảng 40 năm trước không còn nữa. Nhưng sự xúc động lại dâng trào.  Miệng Thầy vẫn cười nhưng thỉnh thoảng vẫn đưa chiếc khăn nhỏ lên chùi mắt…

Mỗi lần gặp lại Thầy cách nhau cả 10 năm 30 năm nhưng sao tôi vẫn thấy gần nhau quá như mới hôm qua.

Khi sắp từ biệt Thầy tôi nhắc lại những kỷ niệm cũ của thời còn học với Thầy ở đại học Văn khoa Huế làm Thầy cười sảng khoái. Tôi kể lại và hỏi Thầy còn nhớ không Thầy gật đầu. Đó là buổi sáng khi linh mục Nguyễn Ngọc Lan (giáo sư thỉnh giảng dạy về lịch sử triết học Tây phương) chở Thầy từ cư xá giáo sư Viện Đại học Huế gần Ga Huế xuống đại học Văn khoa. Bọn con nít thấy một hình ảnh “đoàn kết tôn giáo” rất ngộ đã chạy theo reo hò:

“Ê tụi bây ơi! Coi tề. Cha chở Thầy! Cha chở Thầy!”

Trong câu chuyện thầy cũng nhắc lại lịch sử “thăng trầm” của hai câu thơ:

Mái chùa che chở hồn dân tộc

Giềng mối muôn đời của tổ tông.

Tôi đã nói đùa với Thầy:

“Trong hai câu đó con chỉ thích câu đầu vì mỗi Mãn Giác thiền sư chỉ có một câu thơ tuyệt tác.”

Ý tôi muốn nói đến bài “Xuân đi Xuân đến” của Mãn Giác Thiền sư đời Lý.

Thầy hỏi:

“Mãn Giác kia câu chi?”

Tôi thưa:

“Bạch Thầy: Đêm qua sân trước một cành mai…”

Thầy lại cười rộng lượng:

“Mái chùa che chở hồn dân tộc… Hôm qua sân trước một cành mai. Ngộ hỉ.”

Tôi đợi chờ lời Thầy phê về sự liên tưởng và so sánh (rất có thể) khập khiểng của tôi nhưng Thầy chỉ nở nụ cười ấm áp và nói: “Ngộ hỉ”.

Có thể nói không riêng tôi mà tất cả mọi người biết và gần thầy Thích Mãn Giác từ khi thầy còn trẻ cho đến bây giờ đều hưởng được bầu không khí tươi mát của một phong thái bao dung và một tinh thần không bao giờ chấp nhặt những chuyện bé nhỏ. Nhờ đức độ của Thầy như thế nên chùa Việt Nam nổi tiếng là nơi bảo lãnh hỗ trợ và cũng là trạm dừng chân đầu tiên đông đảo nhất cho quý tăng ni từ xa mới đến Mỹ.

Tin hoà thượng Thích Mãn Giác vừa viên tịch không làm ai ngạc nhiên vì tuổi tác đã cao và tình trạng thể lực ngày một yếu của Thầy. Nhưng tất cả mọi người Phật tử cũng như thân hữu đều cảm thấy có một sự mất mát rất lớn vì sự vắng bóng của Thầy. Thầy đã sống một cuộc đời thật trọn vẹn. Một đời tu sĩ cho Đạo; một nghệ sĩ thi ca văn bút cho Đạo cho Đời; một sự dấn thân cụ thể để bảo tồn và phát huy những giá trị tri thức và tâm linh cao quý giữa chốn bụi trần. Một đời Thầy tu hành trong tinh thần “tự giác giác tha giác hạnh viên mãn” với phong thái khoan hòa đĩnh đạc của một thiện tri thức và sự hành xử công minh vô úy vì đạo vì đời của một danh tăng qua những năm tháng thăng trầm nhất trong lịch sử dân tộc và đạo pháp.

Hướng về hoà thượng Thích Mãn Giác phần đông Phật tử và thân hữu cũng giống như tôi.  Chúng tôi tìm thấy ở Thầy một sự kết hợp hài hòa giữa tinh thần tu sĩ nghệ sĩ và kẻ sĩ.   Tinh thần tu sĩ để hành đạo giải thoát; tinh thần nghệ sĩ để cảm thông với cuộc đời; và tinh thần kẻ sĩ để dấn thân vào đời mà hóa đạo giúp đời.

Văn phẩm mới nhất của Thầy mà tôi được đọc là bài tham luận gửi đến cuộc Hội thảo Phật giáo năm 2006 nhan đề:“Thư ngỏ của Sa môn Thích Mãn Giác gửi chư vị tham dự khóa hội thảo Cơ duyên và Thử thách của Phật giáo thế giới và Phật giáo Việt Nam”. Trong thư Thầy đã viết về tinh thần nhập thế cần thiết của người Phật tử:

“Kiên trì và tinh tấn bám sát con đường Đấng Từ Phụ đã đi. Qua những thời kinh nhật tụng chúng ta thường chỉ thấy Phật ngồi Phật nằm mà quên rằng gần nửa thế kỷ trụ thế Phật là một kẻ lữ hành luôn luôn lên đường. Phật đích thân đến với quần chúng chứ không ngồi đợi quần chúng tìm đến Phật. Phật tìm đến quần chúng để được quần chúng bố thí thức ăn quần áo thuốc thang và để tạo cơ duyên cho Phật và thánh chúng bố thí giáo pháp lại cho quần chúng. Nhờ tinh thần có qua có lại tiên khởi đó mà đạo tràng chùa chiền tự viện mới không trở thành những hải đảo xa lánh hồng trần và các Trưởng Tử Như Lai không hành xử như những chủ quán ngồi một chỗ chờ khách hàng tới để thù tiếp mà kiếm lợi hay như những người lính đứng trong pháo đài lâu lâu lại kêu lên Pháp Nạn! Pháp Nạn! Đó là bài học đầu tiên chúng ta cần suy gẫm để rút tỉa hệ luận cho Phật sự.”

Phải chăng đây là một lời nhắn nhủ thiết tha của Thầy đối với những người còn ở lại trước ngày từ biệt?

Dấu ấn của một nghệ sĩ là tác phẩm.  Dấu ấn của một vị chân tu là tấm gương soi cho thế hệ kế thừa.

Hoà thượng Thích Mãn Giác đã viên tịch nhưng những dấu ấn từ bi trí tuệ và dũng mãnh của Thầy vẫn còn thắp sáng niềm tin cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Là một người học trò cũ con xin lắng lòng tưởng niệm Thầy.

Là một Phật tử con xin cung bái Giác Linh Thầy một tâm thức hoàn toàn tự do và giải thoát xả bỏ báo thân an nhiên trở về miền an lạc.

Kính bái biệt Thầy!

Sacramento 14-10-2006

  

Tóm tắt Tiểu sử Hoà thượng Thích Mãn Giác

Hòa thượng Thích Mãn Giác sinh năm Kỷ Tỵ (1927) tại cố đô Huế. Nguyên gốc làng Phương Lang quận Hải Lăng tỉnh Quảng Trị. Xuất gia học Phật từ thuở nhỏ. Đã đảm nhận nhiều trọng trách trong giáo hội Phật giáo:

Nguyên Tổng vụ trưởng Tổng vụ thanh niên. Tổng vụ Văn hóa và Hội viên Hội đồng Giáo phẩm Trung ương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.

Sau khi tốt nghiệp Đại học Phật giáo Bảo quốc được Tổng hội Phật giáo Việt Nam Trung phần cử làm giảng sư Hội trưởng Hội Phật giáo Đà Lạt từ năm 1953 và sau đó vào năm 1957 đại diện Tổng hội ở 5 tỉnh cao nguyên Trung phần.

Năm 1960 được học bổng đi du học tại Tokyo Nhật Bản.

Cuối năm 1965 tốt nghiệp tiến sĩ triết học được Bộ Giáo dục Việt Nam Cộng hoà mời về làm Giáo sư Đại học Văn khoa Sài Gòn chuyên phụ trách giảng dạy triết học Ấn Độ và triết học Đông phương. Trong khi đó Viện Hóa đạo công cử trách vụ Khoa trưởng Phân khoa Phật học Phó viện trưởng đặc trách điều hành Viện Đại học Vạn Hạnh.

Ngoài ra hoà thượng cũng đảm trách giảng dạy Đại học Văn khoa Huế về triết học Đông phương và văn học đại cương.

Hòa thượng Thích Mãn Giác là một nhà biên khảo với 25 tác phẩm về các lĩnh vực triết học lịch sử giáo dục xã hội và thi ca; trong đó có 5 tác phẩm viết bằng Anh và 2 tác phẩm dịch thuật. Hoà thượng cũng là một nhà thơ được mến mộ qua bút hiệu Huyền Không. Thi phẩm đã xuất bản: Không bến hạn (1952) Hương trần gian (1953) Không gian thành chiếc áo (1972) Kẻ lữ hành cô độc (1972) Thơ Huyền Không (2004).

Cuối tháng 6 năm 1977 hòa thượng đến Mã Lai tỵ nạn bằng thuyền đánh cá. Sau thời gian 3 tháng tạm trú trong trại tỵ nạn vào 12 tháng 10 năm 1977 hòa thượng đã từ giã trại tỵ nạn lên đường đi Paris Pháp quốc.

Sau 3 tháng đi khắp châu Âu hoà thượng đã tiếp xúc với báo chí Hội Ân xá Quốc tế Đài BBC Luân Đôn… và đến tháng Giêng năm 1978 thì đến Hoa kỳ.

Cuối năm 1978 hòa thượng mời Hội Phật giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ về Los Angeles dự đại hội để thành lập Tổng hội Phật giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ.

Từ 1978 tới 1998 Tổng hội Phật giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ đã đóng góp nhiều vào công cuộc hoằng dương chánh pháp nơi hải ngoại.[1]

Hòa thượng viên tịch lúc 7 giờ ngày 13 tháng 10 năm 2006 tại Los Angeles tiểu bang California Mỹ.


[1] Đặc san mừng khánh thọ 70 của hòa thượng Thích Mãn Giác

    

More...

Tập chép - Lần 3

By Hoà Thôn

 

   

 

Trần Quốc Tuấn

……………a[b……………  

Hịch Tướng Sĩ 

Bản dịch Khuyết danh

 

 

  

         Ta thường nghe: Kỷ Tín đem mình chết thay cứu thoát cho Cao Đế; Do Vu chìa lưng chịu giáo che chở cho Chiêu Vương; Dự Nhượng nuốt than báo thù cho chủ; Thân Khoái chặt tay để cứu nạn cho nước. Kính Đức một chàng tuổi trẻ thân phò Thái Tông thoát khỏi vòng vây Thái Sung; Cảo Khanh một bầy tôi xa miệng mắng Lộc Sơn không theo mưu kế nghịch tặc. Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước đời nào chẳng có ? Ví thử mấy người đó cứ khư khư theo thói nhi nữ thường tình thì cũng đến chết hoài ở xó cửa sao có thể lưu danh sử sách cùng trời đất muôn đời bất hủ được ?  

 

        Các ngươi vốn dòng võ tướng không hiểu văn nghĩa nghe những chuyện ấy nửa tin nửa ngờ. Thôi việc đời trước hẵng tạm không bàn. Nay ta lấy chuyện Tống Nguyên mà nói: Vương Công Kiên là người thế nào ? Nguyễn Văn Lập tỳ tướng của ông lại là người thế nào ? Vậy mà đem thành Điếu Ngư nhỏ tày cái đấu đương đầu với quân Mông Kha đường đường trăm vạn khiến cho sinh linh nhà Tống đến nay còn đội ơn sâu ! Cốt Đãi Ngột Lang là người thế nào ? Xích Tu Tư tỳ tướng của ông lại là người thế nào ? Vậy mà xông vào chốn lam chướng xa xôi muôn dặm đánh quỵ quân Nam Chiếu trong khoảng vài tuần khiến cho quân trưởng người Thát đến nay còn lưu tiếng tốt !  

        Huống chi ta cùng các ngươi sinh ra phải thời loạn lạc lớn lên gặp buổi gian nan. Lén nhìn sứ ngụy đi lại nghênh ngang ngoài đường uốn tấc lưỡi cú diều mà lăng nhục triều đình; đem tấm thân dê chó mà khinh rẻ tổ phụ. Ỷ mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa để phụng sự lòng tham khôn cùng; khoác hiệu Vân Nam Vương mà hạch bạc vàng để vét kiệt của kho có hạn. Thật khác nào đem thịt ném cho hổ đói tránh sao khỏi tai họa về sau.  

        Ta thường tới bữa quên ăn nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt lột da ăn gan uống máu quân thù; dẫu cho trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ nghìn thây ta bọc trong da ngựa cũng nguyện xin làm.  

        Các ngươi ở lâu dưới trướng nắm giữ binh quyền không có mặc thì ta cho áo; không có ăn thì ta cho cơm. Quan thấp thì ta thăng tước; lộc ít thì ta cấp lương. Đi thủy thì ta cho thuyền; đi bộ thì ta cho ngựa. Lâm trận mạc thì cùng nhau sống chết; được nhàn hạ thì cùng nhau vui cười. So với Công Kiên đãi kẻ tỳ tướng Ngột Lang đãi người phụ tá nào có kém gì?  

        Nay các ngươi ngồi nhìn chủ nhục mà không biết lo; thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình đứng hầu quân man mà không biết tức; nghe nhạc thái thường đãi yến sứ ngụy mà không biết căm. Có kẻ lấy việc chọi gà làm vui; có kẻ lấy việc cờ bạc làm thích. Có kẻ chăm lo vườn ruộng để cung phụng gia đình; có kẻ quyến luyến vợ con để thỏa lòng vị kỷ. Có kẻ tính đường sản nghiệp mà quên việc nước; có kẻ ham trò săn bắn mà trễ việc quân. Có kẻ thích rượu ngon; có kẻ mê giọng nhảm. Nếu bất chợt có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không đủ đâm thủng áo giáp của giặc; mẹo cờ bạc không đủ thi hành mưu lược nhà binh. Vườn ruộng nhiều không chuộc nổi tấm thân ngàn vàng; vợ con bận không ích gì cho việc quân quốc. Tiền của dẫu lắm không mua được đầu giặc; chó săn tuy hay không đuổi được quân thù. Chén rượu ngọt ngon không làm giặc say chết; giọng hát réo rắt không làm giặc điếc tai. Lúc bấy giờ chúa tôi nhà ta đều bị bắt đau xót biết chừng nào ! Chẳng những thái ấp của ta không còn mà bổng lộc các ngươi cũng thuộc về tay kẻ khác; chẳng những gia quyến của ta bị đuổi mà vợ con các ngươi cũng bị kẻ khác bắt đi; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị kẻ khác giày xéo mà phần mộ cha ông các ngươi cũng bị kẻ khác bới đào; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục đến trăm năm sau tiếng nhơ khôn rửa tên xấu còn lưu mà gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang danh là tướng bại trận. Lúc bấy giờ dẫu các ngươi muốn vui chơi thỏa thích phỏng có được chăng ?  

        Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc "đặt mồi lửa dưới đống củi nỏ" làm nguy; nên lấy điều "kiềng canh nóng mà thổi rau nguội" làm sợ. Phải huấn luyện quân sĩ tập dượt cung tên khiến cho ai nấy đều giỏi như Bàng Mông mọi người đều tài như Hậu Nghệ có thể bêu đầu Hốt Tất Liệt dưới cửa khuyết làm rữa thịt Vân Nam Vương ở Cảo Nhaị Như thế chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền mà bổng lộc các ngươi cũng suốt đời tận hưởng; chẳng những gia thuộc ta được ấm êm giường nệm mà vợ con các ngươi cũng trăm tuổi sum vầy; chẳng những tông miếu ta được hương khói nghìn thu mà tổ tiên các ngươi cũng được bốn mùa thờ cúng; chẳng những thân ta kiếp này thỏa chí mà đến các ngươi trăm đời sau còn để tiếng thơm; chẳng những thụy hiệu ta không hề mai một mà tên họ các ngươi cũng sử sách lưu truyền. Lúc bấy giờ dẫu các ngươi không muốn vui chơi phỏng có được không ? 

         Nay ta chọn lọc binh pháp các nhà hợp thành một tuyển gọi là Binh Thư Yếu Lược. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này theo lời ta dạy bảo thì trọn đời là thần tử; nhược bằng khinh bỏ sách này trái lời ta dạy bảo thì trọn đời là nghịch thù.  Vì sao vậy ? Giặc Mông Thát với ta là kẻ thù không đội trời chung mà các ngươi cứ điềm nhiên không muốn rửa nhục không lo trừ hung lại không dạy quân sĩ chẳng khác nào quay mũi giáo mà xin đầu hàng giơ tay không mà chịu thua giặc. Nếu vậy rồi đây sau khi dẹp yên nghịch tặc để thẹn muôn đời há còn mặt mũi nào đứng trong cõi trời che đất chở này nữa ? Cho nên ta viết bài hịch này để các ngươi hiểu rõ bụng ta.

------------ab------------

Chú thích

 

        Kỷ Tín: tướng của Hán Cao Tổ Lưu Bang. Khi Lưu Bang bị Hạng Vũ vây ở Huỳnh Dương Kỷ Tín giả làm Hán Cao Tổ ra hàng bị Hạng Vũ thiêu chết. Hán Cao Tổ nhờ thế mới thoát được.  

       Do Vu: tướng của Sở Chiêu Vương thời Xuân Thu. Theo Tả Truyện Sở Chiêu Vương bị nước Ngô đánh phải lánh sang phương Đông một đêm bị cướp vây đánh. Do Vu đã chìa lưng ra đỡ giáo cho vua mình.  

       Dự Nhượng: gia thần của Trí Bá thời Chiến Quốc. Trí Bá bị Triệu Tương Tử giết Dự Nhượng bèn nuốt than cho khác giọng đi giả làm hành khất mưu giết Tương Tử để báo thù cho chủ.  

       Thân Khoái: quan giữ ao cá của Tề Trang Công thời Xuân Thu. Trang Công bị Thôi Trữ giết Thân Khoái bèn chết theo chủ.  

       Kính Đức: tức Uất Trì Cung đời Đường. Khi Đường Thái Tông (bấy giờ còn là Tần Vương Lý Thế Dân) bị Vương Thế Sung vây ông đã lấy mình che chở hộ vệ cho Thái Tông chạy thoát.  

       Cảo Khanh: họ Nhan một bề tôi trung của nhà Đường. Khi An Lộc Sơn nổi loạn đánh đuổi Đường Huyền Tông và Dương Quý Phi ông đã cả gan chưởi mắng An Lộc Sơn và bị cắt lưỡi.  

       Vương Công Kiên: tướng tài nhà Tống giữ Hợp Châu lãnh đạo quân dân Tống cầm cự với quân Mông Cổ do Mông Kha chỉ huy ở núi Điếu Ngư suốt bốn tháng trời. Mông Kha cuối cùng bị loạn tên chết quân Mông Cổ đành phải rút lui.  

       Điếu Ngư: tên ngọn núi hiểm trở ở Tứ Xuyên ba mặt nhìn xuống sông. Đời Tống Dư Giới đắp thành ở đó.  

       Mông Kha: tức Mongke anh của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt làm Đại Hãn Mông Cổ từ năm 1251. Mông Kha trực tiếp chỉ huy cuộc viễn chinh sang Trung Quốc và các nước phía Đông. Ông bị tử trận năm 1259 dưới chân thành Điếu Ngư trong cuộc vây hãm đội quân Tống do Vương Công Kiên chỉ huy.  

       Cốt Đãi Ngột Lang: tức Uriyangqadai tướng giỏi của Mông Cổ con của viên tướng nổi tiếng Subutai. Cốt Đãi Ngột Lang nhận lệnh của Mông Kha cùng Hốt Tất Liệt đánh chiếm nước Nam Chiếu. Cốt Đãi Ngột Lang cũng là viên tướng chỉ huy đạo quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt lần thứ nhất (1258).  

       Xích Tu Tư: chép Xích theo Hoàng Việt Văn Tuyển. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép Cân. Hai chữ gần giống nhau không biết quyển nào chép nhầm. Hiện nay chưa có tài liệu nào nói gì về viên tướng này và việc khôi phục lại tên Mông Cổ từ Hán tự cũng không phải là chuyện đơn giản.  

       Nam Chiếu: nước nhỏ nằm ở khoảng giữa tỉnh Tứ Xuyên và Vân Nam ngày nay; thủ đô là Đại Lý thuộc Vân Nam.  

       Hốt Tất Liệt: tức Qubilai em ruột và là tướng của Mông Kha. Sau khi Mông Kha tử trận ở Điếu Ngư Hốt Tất Liệt tự xưng làm Đại Hãn ở Khai Bình khiến xảy ra cuộc nội chiến tranh giành ngôi báu với em ruột là Ariq-Buka. Năm 1264 Ariq-Buka đầu hàng Hốt Tất Liệt bèn dời đô về Yên Kinh (tức Bắc Kinh ngày nay) xưng Nguyên Thế Tổ lập nên nhà Nguyên.  

       Vân Nam Vương: tức Hugaci hay Thoát Hoan con ruột Hốt Tất Liệt được phong làm Vân Nam Vương năm 1267 với nhiệm vụ khống chế các dân tộc thiểu số vùng này cũng như mở rộng biên cương nhà Nguyên về phía Nam. Thoát Hoan là người chỉ huy quân Nguyên xâm lược Đại Việt lần thứ hai năm 1285 và lần thứ ba năm 1287-1288.  

       Nghìn thây ta bọc trong da ngựa: điển tích lấy từ câu nói của viên tướng khét tiếng Mã Viện đời Hán chép trong Hậu Hán Thư - Đại trượng phu dương tử ư cương trường dĩ mã cách khỏa thi nhĩ. (Bậc đại trượng phu nên chết ở giữa chiến trường lấy da ngựa mà bọc thây.) 

       Thái thường: tên loại nhạc triều đình dùng trong những buổi tế lễ quan trọng ở tông miếu. Bấy giờ là thời kỳ ngoại giao căng thẳng giữa ta và quân Nguyên trong những buổi yến tiệc tiếp sứ Nguyên triều đình nhà Trần nhiều khi phải buộc dùng đến nhạc thái thường để mua vui cho sứ giả. Trần Quốc Tuấn xem đó là một điều nhục nhã.  

       Thái ấp: phần đất vua Trần phong cho các vương hầu.  

       Đặt mồi lửa dưới đống củi nỏ: từ câu văn trong Hán Thư - phù bão hỏa thố chi tích tân chi hạ nhi tẩm kỳ thượng hỏa vị cập nhiên nhân vị chi an. (Ôm mồi lửa đặt dưới đống củi rồi nằm lên trên lửa chưa kịp cháy vẫn cho là yên.) 

       Kiềng canh nóng mà thổi rau nguội: xuất xứ từ một câu văn trong Sở Từ - trừng ư canh nhi xuy tê hề. (Người bị bỏng vì canh nóng trong lòng đã e sợ sẵn dù gặp rau nguội đi nữa cũng vẫn thổi như thường.) 

       Bàng Mông: danh tướng đời nhà Hạ có tài bắn cung trăm phát trăm trúng.  

       Hậu Nghệ: một nhân vật bắn cung giỏi nữa trong thần thoại Trung Quốc.  

       Cảo Nhai: nơi trú ngụ của các vua chư hầu khi vào chầu vua Hán ở Trường An.  

       Mãi mãi vững bền: nguyên văn chữ Hán là vĩnh vi thanh chiên. Sách Thế Thuyết chép chuyện Vương Tử Kính đêm nằm ngủ thấy bọn trộm vào nhà "sạch sành sanh vét" mọi vật. Ông từ tốn bảo chúng rằng: cái nệm xanh (thanh chiên) này là đồ cũ của nhà ta các ngươi làm ơn để lại. Tác giả dùng điển tích này để chỉ những của cải được lưu truyền từ đời này sang đời khác.  

       Binh Thư Yếu Lược: tức Binh Gia Diệu Lý Yếu Lược nay đã thất truyền. Tác phẩm với đầu đề tương tự được lưu truyền hiện nay không phải là văn bản thực thụ trong đó có vài đoạn chép các trận đánh thời Lê Nguyễn sau này.  

       Dẹp yên nghịch tặc: nguyên văn chữ Hán là bình lỗ chi hậu. Các dịch giả Dương Quảng Hàm Trần Trọng Kim đoán Bình Lỗ là tên đất ở đâu đó vùng Phù Lỗ thuộc tỉnh Vĩnh Phú ngày nay. Ở đây chúng tôi theo Ngô Tất Tố và Phan Kế Bính dịch thoát là bình định nghịch tặc nói chung.   

 

Nguồn:   

 

 

 

   Trần Quốc Tuấn……………a[b……………   Hịch Tướng Sĩ Bản dịch Khuyết danh             Ta thường nghe: Kỷ Tín đem mình chết thay cứu thoát cho Cao Đế; Do Vu chìa lưng chịu giáo che chở cho Chiêu Vương; Dự Nhượng nuốt than báo thù cho chủ; Thân Khoái chặt tay để cứu nạn cho nước. Kính Đức một chàng tuổi trẻ thân phò Thái Tông thoát khỏi vòng vây Thái Sung; Cảo Khanh một bầy tôi xa miệng mắng Lộc Sơn không theo mưu kế nghịch tặc. Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước đời nào chẳng có ? Ví thử mấy người đó cứ khư khư theo thói nhi nữ thường tình thì cũng đến chết hoài ở xó cửa sao có thể lưu danh sử sách cùng trời đất muôn đời bất hủ được ?          Các ngươi vốn dòng võ tướng không hiểu văn nghĩa nghe những chuyện ấy nửa tin nửa ngờ. Thôi việc đời trước hẵng tạm không bàn. Nay ta lấy chuyện Tống Nguyên mà nói: Vương Công Kiên là người thế nào ? Nguyễn Văn Lập tỳ tướng của ông lại là người thế nào ? Vậy mà đem thành Điếu Ngư nhỏ tày cái đấu đương đầu với quân Mông Kha đường đường trăm vạn khiến cho sinh linh nhà Tống đến nay còn đội ơn sâu ! Cốt Đãi Ngột Lang là người thế nào ? Xích Tu Tư tỳ tướng của ông lại là người thế nào ? Vậy mà xông vào chốn lam chướng xa xôi muôn dặm đánh quỵ quân Nam Chiếu trong khoảng vài tuần khiến cho quân trưởng người Thát đến nay còn lưu tiếng tốt !          Huống chi ta cùng các ngươi sinh ra phải thời loạn lạc lớn lên gặp buổi gian nan. Lén nhìn sứ ngụy đi lại nghênh ngang ngoài đường uốn tấc lưỡi cú diều mà lăng nhục triều đình; đem tấm thân dê chó mà khinh rẻ tổ phụ. Ỷ mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa để phụng sự lòng tham khôn cùng; khoác hiệu Vân Nam Vương mà hạch bạc vàng để vét kiệt của kho có hạn. Thật khác nào đem thịt ném cho hổ đói tránh sao khỏi tai họa về sau.          Ta thường tới bữa quên ăn nửa đêm vỗ gối ruột đau như cắt nước mắt đầm đìa; chỉ giận chưa thể xả thịt lột da ăn gan uống máu quân thù; dẫu cho trăm thân ta phơi ngoài nội cỏ nghìn thây ta bọc trong da ngựa cũng nguyện xin làm.          Các ngươi ở lâu dưới trướng nắm giữ binh quyền không có mặc thì ta cho áo; không có ăn thì ta cho cơm. Quan thấp thì ta thăng tước; lộc ít thì ta cấp lương. Đi thủy thì ta cho thuyền; đi bộ thì ta cho ngựa. Lâm trận mạc thì cùng nhau sống chết; được nhàn hạ thì cùng nhau vui cười. So với Công Kiên đãi kẻ tỳ tướng Ngột Lang đãi người phụ tá nào có kém gì?          Nay các ngươi ngồi nhìn chủ nhục mà không biết lo; thân chịu quốc sỉ mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình đứng hầu quân man mà không biết tức; nghe nhạc thái thường đãi yến sứ ngụy mà không biết căm. Có kẻ lấy việc chọi gà làm vui; có kẻ lấy việc cờ bạc làm thích. Có kẻ chăm lo vườn ruộng để cung phụng gia đình; có kẻ quyến luyến vợ con để thỏa lòng vị kỷ. Có kẻ tính đường sản nghiệp mà quên việc nước; có kẻ ham trò săn bắn mà trễ việc quân. Có kẻ thích rượu ngon; có kẻ mê giọng nhảm. Nếu bất chợt có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không đủ đâm thủng áo giáp của giặc; mẹo cờ bạc không đủ thi hành mưu lược nhà binh. Vườn ruộng nhiều không chuộc nổi tấm thân ngàn vàng; vợ con bận không ích gì cho việc quân quốc. Tiền của dẫu lắm không mua được đầu giặc; chó săn tuy hay không đuổi được quân thù. Chén rượu ngọt ngon không làm giặc say chết; giọng hát réo rắt không làm giặc điếc tai. Lúc bấy giờ chúa tôi nhà ta đều bị bắt đau xót biết chừng nào ! Chẳng những thái ấp của ta không còn mà bổng lộc các ngươi cũng thuộc về tay kẻ khác; chẳng những gia quyến của ta bị đuổi mà vợ con các ngươi cũng bị kẻ khác bắt đi; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị kẻ khác giày xéo mà phần mộ cha ông các ngươi cũng bị kẻ khác bới đào; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục đến trăm năm sau tiếng nhơ khôn rửa tên xấu còn lưu mà gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang danh là tướng bại trận. Lúc bấy giờ dẫu các ngươi muốn vui chơi thỏa thích phỏng có được chăng ?          Nay ta bảo thật các ngươi: nên lấy việc "đặt mồi lửa dưới đống củi nỏ" làm nguy; nên lấy điều "kiềng canh nóng mà thổi rau nguội" làm sợ. Phải huấn luyện quân sĩ tập dượt cung tên khiến cho ai nấy đều giỏi như Bàng Mông mọi người đều tài như Hậu Nghệ có thể bêu đầu Hốt Tất Liệt dưới cửa khuyết làm rữa thịt Vân Nam Vương ở Cảo Nhaị Như thế chẳng những thái ấp của ta mãi mãi vững bền mà bổng lộc các ngươi cũng suốt đời tận hưởng; chẳng những gia thuộc ta được ấm êm giường nệm mà vợ con các ngươi cũng trăm tuổi sum vầy; chẳng những tông miếu ta được hương khói nghìn thu mà tổ tiên các ngươi cũng được bốn mùa thờ cúng; chẳng những thân ta kiếp này thỏa chí mà đến các ngươi trăm đời sau còn để tiếng thơm; chẳng những thụy hiệu ta không hề mai một mà tên họ các ngươi cũng sử sách lưu truyền. Lúc bấy giờ dẫu các ngươi không muốn vui chơi phỏng có được không ?          Nay ta chọn lọc binh pháp các nhà hợp thành một tuyển gọi là Binh Thư Yếu Lược. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này theo lời ta dạy bảo thì trọn đời là thần tử; nhược bằng khinh bỏ sách này trái lời ta dạy bảo thì trọn đời là nghịch thù.  Vì sao vậy ? Giặc Mông Thát với ta là kẻ thù không đội trời chung mà các ngươi cứ điềm nhiên không muốn rửa nhục không lo trừ hung lại không dạy quân sĩ chẳng khác nào quay mũi giáo mà xin đầu hàng giơ tay không mà chịu thua giặc. Nếu vậy rồi đây sau khi dẹp yên nghịch tặc để thẹn muôn đời há còn mặt mũi nào đứng trong cõi trời che đất chở này nữa ? Cho nên ta viết bài hịch này để các ngươi hiểu rõ bụng ta.  ------------ab------------  Chú thích   §       Kỷ Tín: tướng của Hán Cao Tổ Lưu Bang. Khi Lưu Bang bị Hạng Vũ vây ở Huỳnh Dương Kỷ Tín giả làm Hán Cao Tổ ra hàng bị Hạng Vũ thiêu chết. Hán Cao Tổ nhờ thế mới thoát được.  §       Do Vu: tướng của Sở Chiêu Vương thời Xuân Thu. Theo Tả Truyện Sở Chiêu Vương bị nước Ngô đánh phải lánh sang phương Đông một đêm bị cướp vây đánh. Do Vu đã chìa lưng ra đỡ giáo cho vua mình.  §       Dự Nhượng: gia thần của Trí Bá thời Chiến Quốc. Trí Bá bị Triệu Tương Tử giết Dự Nhượng bèn nuốt than cho khác giọng đi giả làm hành khất mưu giết Tương Tử để báo thù cho chủ.  §       Thân Khoái: quan giữ ao cá của Tề Trang Công thời Xuân Thu. Trang Công bị Thôi Trữ giết Thân Khoái bèn chết theo chủ.  §       Kính Đức: tức Uất Trì Cung đời Đường. Khi Đường Thái Tông (bấy giờ còn là Tần Vương Lý Thế Dân) bị Vương Thế Sung vây ông đã lấy mình che chở hộ vệ cho Thái Tông chạy thoát.  §       Cảo Khanh: họ Nhan một bề tôi trung của nhà Đường. Khi An Lộc Sơn nổi loạn đánh đuổi Đường Huyền Tông và Dương Quý Phi ông đã cả gan chưởi mắng An Lộc Sơn và bị cắt lưỡi.  §       Vương Công Kiên: tướng tài nhà Tống giữ Hợp Châu lãnh đạo quân dân Tống cầm cự với quân Mông Cổ do Mông Kha chỉ huy ở núi Điếu Ngư suốt bốn tháng trời. Mông Kha cuối cùng bị loạn tên chết quân Mông Cổ đành phải rút lui.  §       Điếu Ngư: tên ngọn núi hiểm trở ở Tứ Xuyên ba mặt nhìn xuống sông. Đời Tống Dư Giới đắp thành ở đó.  §       Mông Kha: tức Mongke anh của Nguyên Thế Tổ Hốt Tất Liệt làm Đại Hãn Mông Cổ từ năm 1251. Mông Kha trực tiếp chỉ huy cuộc viễn chinh sang Trung Quốc và các nước phía Đông. Ông bị tử trận năm 1259 dưới chân thành Điếu Ngư trong cuộc vây hãm đội quân Tống do Vương Công Kiên chỉ huy.  §       Cốt Đãi Ngột Lang: tức Uriyangqadai tướng giỏi của Mông Cổ con của viên tướng nổi tiếng Subutai. Cốt Đãi Ngột Lang nhận lệnh của Mông Kha cùng Hốt Tất Liệt đánh chiếm nước Nam Chiếu. Cốt Đãi Ngột Lang cũng là viên tướng chỉ huy đạo quân Mông Cổ xâm lược Đại Việt lần thứ nhất (1258).  §       Xích Tu Tư: chép Xích theo Hoàng Việt Văn Tuyển. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chép Cân. Hai chữ gần giống nhau không biết quyển nào chép nhầm. Hiện nay chưa có tài liệu nào nói gì về viên tướng này và việc khôi phục lại tên Mông Cổ từ Hán tự cũng không phải là chuyện đơn giản.  §       Nam Chiếu: nước nhỏ nằm ở khoảng giữa tỉnh Tứ Xuyên và Vân Nam ngày nay; thủ đô là Đại Lý thuộc Vân Nam.  §       Hốt Tất Liệt: tức Qubilai em ruột và là tướng của Mông Kha. Sau khi Mông Kha tử trận ở Điếu Ngư Hốt Tất Liệt tự xưng làm Đại Hãn ở Khai Bình khiến xảy ra cuộc nội chiến tranh giành ngôi báu với em ruột là Ariq-Buka. Năm 1264 Ariq-Buka đầu hàng Hốt Tất Liệt bèn dời đô về Yên Kinh (tức Bắc Kinh ngày nay) xưng Nguyên Thế Tổ lập nên nhà Nguyên.  §       Vân Nam Vương: tức Hugaci hay Thoát Hoan con ruột Hốt Tất Liệt được phong làm Vân Nam Vương năm 1267 với nhiệm vụ khống chế các dân tộc thiểu số vùng này cũng như mở rộng biên cương nhà Nguyên về phía Nam. Thoát Hoan là người chỉ huy quân Nguyên xâm lược Đại Việt lần thứ hai năm 1285 và lần thứ ba năm 1287-1288.  §       Nghìn thây ta bọc trong da ngựa: điển tích lấy từ câu nói của viên tướng khét tiếng Mã Viện đời Hán chép trong Hậu Hán Thư - Đại trượng phu dương tử ư cương trường dĩ mã cách khỏa thi nhĩ. (Bậc đại trượng phu nên chết ở giữa chiến trường lấy da ngựa mà bọc thây.) §       Thái thường: tên loại nhạc triều đình dùng trong những buổi tế lễ quan trọng ở tông miếu. Bấy giờ là thời kỳ ngoại giao căng thẳng giữa ta và quân Nguyên trong những buổi yến tiệc tiếp sứ Nguyên triều đình nhà Trần nhiều khi phải buộc dùng đến nhạc thái thường để mua vui cho sứ giả. Trần Quốc Tuấn xem đó là một điều nhục nhã.  §       Thái ấp: phần đất vua Trần phong cho các vương hầu.  §       Đặt mồi lửa dưới đống củi nỏ: từ câu văn trong Hán Thư - phù bão hỏa thố chi tích tân chi hạ nhi tẩm kỳ thượng hỏa vị cập nhiên nhân vị chi an. (Ôm mồi lửa đặt dưới đống củi rồi nằm lên trên lửa chưa kịp cháy vẫn cho là yên.) §       Kiềng canh nóng mà thổi rau nguội: xuất xứ từ một câu văn trong Sở Từ - trừng ư canh nhi xuy tê hề. (Người bị bỏng vì canh nóng trong lòng đã e sợ sẵn dù gặp rau nguội đi nữa cũng vẫn thổi như thường.) §       Bàng Mông: danh tướng đời nhà Hạ có tài bắn cung trăm phát trăm trúng.  §       Hậu Nghệ: một nhân vật bắn cung giỏi nữa trong thần thoại Trung Quốc.  §       Cảo Nhai: nơi trú ngụ của các vua chư hầu khi vào chầu vua Hán ở Trường An.  §       Mãi mãi vững bền: nguyên văn chữ Hán là vĩnh vi thanh chiên. Sách Thế Thuyết chép chuyện Vương Tử Kính đêm nằm ngủ thấy bọn trộm vào nhà "sạch sành sanh vét" mọi vật. Ông từ tốn bảo chúng rằng: cái nệm xanh (thanh chiên) này là đồ cũ của nhà ta các ngươi làm ơn để lại. Tác giả dùng điển tích này để chỉ những của cải được lưu truyền từ đời này sang đời khác.  §       Binh Thư Yếu Lược: tức Binh Gia Diệu Lý Yếu Lược nay đã thất truyền. Tác phẩm với đầu đề tương tự được lưu truyền hiện nay không phải là văn bản thực thụ trong đó có vài đoạn chép các trận đánh thời Lê Nguyễn sau này.  §       Dẹp yên nghịch tặc: nguyên văn chữ Hán là bình lỗ chi hậu. Các dịch giả Dương Quảng Hàm Trần Trọng Kim đoán Bình Lỗ là tên đất ở đâu đó vùng Phù Lỗ thuộc tỉnh Vĩnh Phú ngày nay. Ở đây chúng tôi theo Ngô Tất Tố và Phan Kế Bính dịch thoát là bình định nghịch tặc nói chung.    Nguồn:        

 

 

Trần Quốc Tuấn

……………a[b……………  

Hịch Tướng Sĩ 

Bản dịch Khuyết danh

 

 

  

         Ta thường nghe: Kỷ Tín đem mình chết thay cứu thoát cho Cao Đế; Do Vu chìa lưng chịu giáo che chở cho Chiêu Vương; Dự Nhượng nuốt than báo thù cho chủ; Thân Khoái chặt tay để cứu nạn cho nước. Kính Đức một chàng tuổi trẻ thân phò Thái Tông thoát khỏi vòng vây Thái Sung; Cảo Khanh một bầy tôi xa miệng mắng Lộc Sơn không theo mưu kế nghịch tặc. Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nước đời nào chẳng có ? Ví thử mấy người đó cứ khư khư theo thói nhi nữ thường tình thì cũng đến chết hoài ở xó cửa sao có thể lưu danh sử sách cùng trời đất muôn đời bất hủ được ? More...

Tập chép - lần 2

By Hoà Thôn

 

 

 






Trần Quốc Tuấn

------------o0o------------

    

Hịch Tướng Sĩ 

Bản Hán văn (có diễn Nôm)

諭諸裨將檄文
Dụ chư tỳ tướng hịch văn

余常聞之

Dư thường văn chi:

紀信以身代死而脫高帝

Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;

由于以背受戈而蔽招王

Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

蓣讓吞炭而復主讎

Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;

申蒯断臂而赴國難

Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.

敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍

Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;

杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計

Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.






Trần Quốc Tuấn

------------o0o------------

    

Hịch Tướng Sĩ 

Bản Hán văn (có diễn Nôm)

諭諸裨將檄文
Dụ chư tỳ tướng hịch văn

余常聞之

Dư thường văn chi:

紀信以身代死而脫高帝

Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;

由于以背受戈而蔽招王

Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

蓣讓吞炭而復主讎

Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;

申蒯断臂而赴國難

Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.

敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍

Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;

杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計

Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.

 

 




    Trần Quốc Tuấn------------------------    Hịch Tướng Sĩ Bản Hán văn (có diễn Nôm) 諭諸裨將檄文Dụ chư tỳ tướng hịch văn   余常聞之Dư thường văn chi: 紀信以身代死而脫高帝Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế; 由于以背受戈而蔽招王Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương. 蓣讓吞炭而復主讎Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù; 申蒯断臂而赴國難Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.  敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi; 杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.   自古忠臣義士以身死國何代無之Tự cổ trung thần nghĩa sĩ dĩ thân tử quốc hà đại vô chi?  設使數子區區為兒女子之態Thiết sử sổ tử khu khu vi nhi nữ tử chi thái  徒死牖下烏能名垂竹白Đồ tử dũ hạ ô năng danh thùy trúc bạch  與天地相為不朽哉Dữ thiên địa tương vi bất hủ tai!  汝等Nhữ đẳng 世為將種不曉文義Thế vi tướng chủng bất hiểu văn nghĩa  其聞其說疑信相半Kỳ văn kỳ thuyết nghi tín tương bán.  古先之事姑置勿論Cổ tiên chi sự cô trí vật luận.  今余以宋韃之事言之Kim dư dĩ Tống Thát chi sự ngôn chi: 王公堅何人也Vương Công Kiên hà nhân dã? 其裨將阮文立又何人也Kỳ tỳ tướng Nguyễn Văn Lập hựu hà nhân dã? 以釣魚鎖鎖斗大之城Dĩ Điếu Ngư tỏa tỏa đẩu đại chi thành  當蒙哥堂堂百萬之鋒Đương Mông Kha đường đường bách vạn chi phong  使宋之生靈至今受賜Sử Tống chi sinh linh chí kim thụ tứ!  骨待兀郎何人也Cốt Đãi Ngột Lang hà nhân dã? 其裨將赤脩思又何人也Kỳ tỳ tướng Xích Tu Tư hựu hà nhân dã?  冒瘴厲於萬里之途Mạo chướng lệ ư vạn lý chi đồ  獗南詔於數旬之頃Quệ Nam Chiếu ư sổ tuần chi khoảnh  使韃之君長至今留名Sử Thát chi quân trưởng chí kim lưu danh!  況余與汝等Huống dư dữ nhữ đẳng  生於擾攘之秋Sinh ư nhiễu nhương chi thu; 長於艱難之勢

Trưởng ư gian nan chi tế.



   

 

Trần Quốc Tuấn

------------o0o------------

    

Hịch Tướng Sĩ 

Bản Hán văn (có diễn Nôm)

諭諸裨將檄文
Dụ chư tỳ tướng hịch văn

余常聞之

Dư thường văn chi:

紀信以身代死而脫高帝

Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;

由于以背受戈而蔽招王

Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

蓣讓吞炭而復主讎

Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;

申蒯断臂而赴國難

Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.

敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍

Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;

杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計

Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.

  

    

Trần Quốc Tuấn

------------o0o------------

    

Hịch Tướng Sĩ

 

Bản Hán văn (có diễn Nôm)

諭諸裨將檄文

Dụ chư tỳ tướng hịch văn

余常聞之

Dư thường văn chi:

紀信以身代死而脫高帝

Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;

由于以背受戈而蔽招王

Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

蓣讓吞炭而復主讎

Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;

申蒯断臂而赴國難

Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.

敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍

Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;

杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計

Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.

  

Trần Quốc Tuấn

------------o0o------------

    

Hịch Tướng Sĩ

 

Bản Hán văn (có diễn Nôm)

諭諸裨將檄文

Dụ chư tỳ tướng hịch văn

 

余常聞之

Dư thường văn chi:

紀信以身代死而脫高帝

Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;

由于以背受戈而蔽招王

Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

蓣讓吞炭而復主讎

Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;

申蒯断臂而赴國難

Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.

敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍

Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;

杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計

Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế.

  

More...

Bản hùng văn của muôn đời con cháu Việt Nam - (bài tập chép)

By Hoà Thôn

 

Bản hùng văn của muôn đời dân tộc Việt

   

 

                   Trần Quốc Tuấn
                     ---------a[b---------



              
                   Hịch Tướng Sĩ
                                   Bản Hán văn

                                 (có diễn Nôm)

 

                            諭諸裨將檄文
                    Dụ chư tỳ tướng hịch văn 



    余常聞之
 
    Dư thường văn chi: 

    紀信以身代死而脫高帝 
    Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế;  

    由于以背受戈而蔽招王 
    Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương.

    蓣讓吞炭而復主讎 
    Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù;  

    申蒯断臂而赴國難 
   
Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn.  

    敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍 
   
Kính Đức nhất tiểu sinh dã thân dực Thái Tông
    nhi đắc miễn Thế Sung chi vi;
 

    杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計 
     Cảo Khanh nhất viễn thần dã khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế
   

    自古忠臣義士以身死國何代無之 
   
Tự cổ trung thần nghĩa sĩ dĩ thân tử quốc hà đại vô chi?

    設使數子區區為兒女子之態
    Thiết sử sổ tử khu khu vi nhi nữ tử chi thái  

    徒死牖下烏能名垂竹白 
   
Đồ tử dũ hạ ô năng danh thùy trúc bạch  

    與天地相為不朽哉 
   
Dữ thiên địa tương vi bất hủ tai!  

    汝等 
   
Nhữ đẳng 

    世為將種不曉文義 
   
Thế vi tướng chủng bất hiểu văn nghĩa  

    其聞其說疑信相半 
   
Kỳ văn kỳ thuyết nghi tín tương bán.  

    古先之事姑置勿論 
   
Cổ tiên chi sự cô trí vật luận.  

    今余以宋韃之事言之 
   
Kim dư dĩ Tống Thát chi sự ngôn chi: 

    王公堅何人也 
   
Vương Công Kiên hà nhân dã? 

    其裨將阮文立又何人也 
   
Kỳ tỳ tướng Nguyễn Văn Lập hựu hà nhân dã? 

    以釣魚鎖鎖斗大之城 
   
Dĩ Điếu Ngư tỏa tỏa đẩu đại chi thành  

    當蒙哥堂堂百萬之鋒 
   
Đương Mông Kha đường đường bách vạn chi phong

    使宋之生靈至今受賜 
   
Sử Tống chi sinh linh chí kim thụ tứ!  

    骨待兀郎何人也 
   
Cốt Đãi Ngột Lang hà nhân dã? 

    其裨將赤脩思又何人也 
   
Kỳ tỳ tướng Xích Tu Tư hựu hà nhân dã?  

    冒瘴厲於萬里之途 
   
Mạo chướng lệ ư vạn lý chi đồ  

    獗南詔於數旬之頃 
   
Quệ Nam Chiếu ư sổ tuần chi khoảnh  

    使韃之君長至今留名 
   
Sử Thát chi quân trưởng chí kim lưu danh!  

    況余與汝等 
   
Huống dư dữ nhữ đẳng  

    生於擾攘之秋 
   
Sinh ư nhiễu nhương chi thu; 

    長於艱難之勢 
   
Trưởng ư gian nan chi tế.  

    竊見偽使往來道途旁午 
   
Thiết kiến ngụy sứ vãng lai đạo đồ bàng ngọ. 

    掉鴞烏之寸舌而陵辱朝廷     
   
Trạo hào ô chi thốn thiệt nhi lăng nhục triều đình; 

    委犬羊之尺軀而倨傲宰祔 
   
Ủy khuyển dương chi xích khu nhi cứ ngạo tể phụ.  

    托忽必列之令而索玉帛以事無已之誅求 
   
Thác Hốt Tất Liệt chi lệnh nhi sách ngọc bạch dĩ sự vô dĩ chi tru cầu;

    假雲南王之號而揫金銀以竭有限之傥庫 
   
Giả Vân Nam Vương chi hiệu nhi khu kim ngân dĩ kiệt hữu hạn

    chi thảng khố. 

    譬猶以肉投餒虎寧能免遺後患也哉 
   
Thí do dĩ nhục đầu nỗi hổ ninh năng miễn di hậu hoạn dã tai? 

    余常 
   
Dư thường  

    臨餐忘食 
   
Lâm xan vong thực  

    中夜撫枕 
   
Trung dạ phủ chẩm  

    涕泗交痍 
   
Thế tứ giao di  

    心腹如搗 
   
Tâm phúc như đảo. 

    常以未能食肉寢皮絮肝飲血為恨也 
   
Thường dĩ vị năng thực nhục tẩm bì nhứ can ẩm
     huyết vi hận dã.
 

    雖 
   
Tuy  

    余之百身高於草野 
   
Dư chi bách thân cao ư thảo dã;  

    余之千屍裹於馬革  
   
Dư chi thiên thi khỏa ư mã cách  

    亦願為之 
   
Diệc nguyện vi chi.  

    汝等 
   
Nhữ đẳng 

    久居門下 
   
Cửu cư môn hạ

    掌握兵權 
   
Chưởng ác binh quyền. 

    無衣者則衣之以衣 
   
Vô y giả tắc ý chi dĩ y; 

    無食者則食之以食 
   
Vô thực giả tắc tự chi dĩ thực. 

    官卑者則遷其爵 
   
Quan ti giả tắc thiên kỳ tước; 

    祿薄者則給其俸 
   
Lộc bạc giả tắc cấp kỳ bổng. 

    水行給舟 
   
Thủy hành cấp chu; 

    陸行給馬 
   
Lục hành cấp mã.  

    委之以兵則生死同其所為 
   
Ủy chi dĩ binh tắc sinh tử đồng kỳ sở vi; 

    進之在寢則笑語同其所樂 
   
Tiến chi tại tẩm tắc tiếu ngữ đồng kỳ sở lạc. 

    其是  
    Kỳ thị
 

    公堅之為偏裨 
   
Công Kiên chi vi thiên tì  

    兀郎之為副貳 
   
Ngột Lang chi vi phó nhị  

    亦未下爾 
   
Diệc vị hạ nhĩ.  

    汝等 
   
Nhữ đẳng  

    坐視主辱曾不為憂 
   
Tọa thị chủ nhục tằng bất vi ưu; 

    身當國恥曾不為愧 
   
Thân đương quốc sỉ tằng bất vi quý.  

    為邦國之將侍立夷宿而無忿心 
   
Vi bang quốc chi tướng thị lập di tú nhi vô phẫn tâm;  

    聽太常之樂宴饗偽使而無怒色 
   
Thính thái thường chi nhạc yến hưởng ngụy sứ nhi vô nộ sắc.  

    或鬥雞以為樂 
    Hoặc đấu kê dĩ vi lạc;  

    或賭博以為娛 
   
Hoặc đổ bác dĩ vi ngu.  

或事田園以養其家 
Hoặc sự điền viên dĩ dưỡng kỳ gia;  

或戀妻子以私於己 
Hoặc luyến thê tử dĩ tư ư kỷ.  

修生產之業而忘軍國之務 
Tu sinh sản chi nghiệp nhi vong quân quốc chi vụ;  

恣田獵之遊而怠攻守之習 
Tứ điền liệp chi du nhi đãi công thủ chi tập.  

或甘美酒 
Hoặc cam mỹ tửu;  

或嗜淫聲 
Hoặc thị dâm thanh.  

脱有蒙韃之寇來 
Thoát hữu Mông Thát chi khấu lai  

雄雞之距不足以穿虜甲 
Hùng kê chi cự bất túc dĩ xuyên lỗ giáp;  

賭博之術不足以施軍謀 
Đổ bác chi thuật bất túc dĩ thi quân mưu.  

田園之富不足以贖千金之軀 
Ðiền viên chi phú bất túc dĩ thục thiên kim chi khu;  

妻拏之累不足以充軍國之用 
Thê noa chi lụy bất túc dĩ sung quân quốc chi dụng.  

生產之多不足以購虜首 
Sinh sản chi đa bất túc dĩ cấu lỗ thủ;  

獵犬之力不足以驅賊眾 
Liệp khuyển chi lực bất túc dĩ khu tặc chúng.  

美酒不足以沈虜軍 
Mỹ tửu bất túc dĩ trấm lỗ quân;  

淫聲不足以聾虜耳 
Dâm thanh bất túc dĩ lung lỗ nhĩ.  

當此之時 
Ðương thử chi thời  

More...

Bỡ ngỡ và Tin tưởng

By Hoà Thôn

 

    

     Trước hết tôi xin có lời chào Admin và tất cả anh chị em thành viên trong cộng đồng vnweblogs. Tôi đang cố gắng để trở thành một cư dân của thế giới số tình cờ mở được trang chủ của vnweblogs đọc được vài bài của Admin và của các bạn yêu văn thơ. Lời lẽ rất chân chất nhưng đàng hoàng lịch thiệp có chất trí tuệ khiến tôi dừng lại và tìm cách gia nhập cộng đồng.

      Vì không phải là dân IT chuyên nghiệp nên khó tránh khỏi những bỡ ngỡ khi  hòa nhập cùng các bạn nên rất mong đươc các bạn giúp đỡ chỉ dẫn thêm để dần dần khai thác được nhiều tính năng phong phú của vnweblogs gửi gầm và thể hiện tốt những suy tư của mình về những sự việc mà mình lưu ý trong sinh hoạt thường ngày trong đó có cả những tư liệu thú vị trên Net. Hy vọng cũng chia sẻ được cùng các bạn phần nào những gì có ý nghĩa tốt.

     Chúc Admin cùng cộng đồng thành viên vnweblogs vui mạnh phát triển bền vững.

     Thành viên mới
        
Hoa Thôn

More...

Chúc mừng bạn!

By Hoà Thôn

Nếu bạn có thể đọc được bài viết này có nghĩa là quá trình đăng ký đã thành công và bạn đã có thể bắt đầu blogging

More...